Słownik

 

ADDENDA(z łac. addere - dodawać) - dodatki i uzupełnienia do tekstu publikowanego, takie jak aneksy i appendiksy
 
ADENOIDmigdałek gardłowy
 
ADSTRATrodzaj języka, z którego bierze się zapożyczenia w państwach wielojęzycznych
 
ADWEKCJAnapływ przemieszczających się poziomo mas powietrza atmosferycznego nad określone obszary, będący jedną z przyczyn zmian pogody
 
AGATISrodzaj z rodziny araukariowatych obejmujący około 20 gatunków wiecznie zielonych, długowiecznych drzew iglastych, rosnących w lasach tropikalnych i subtropikalnych od Indochin po Fidżi, cenionych ze względu na dobrej jakości drewno i żywice kopale
 
AKCYŹNIKurzędnik państwowy pobierający akcyzę
 
AKTINIDIAdrzewiaste pnącze z rodziny aktinidiowatych, na ogół dwupienne, uprawiane dla soczystych owoców, rosnące w Azji
 
ALBEDOstosunek ilości promieniowania odbitego do promieniowania padającego
 
ALBIGENSczłonek francuskich sekt quasi-dominikańskich z XII wieku, odznaczający się wielką pobożnością i ascetycznym trybem życia
 
ALCEJSKI strofa alcejska - rodzaj strofy czterowierszowej spotykanej w poezji antycznej
 
ALCZERINGAsfera sacrum u Aborygenów; alcziranga
 
ALGONK(proterozoik, eozoik) - eon w historii Ziemi zaliczany do prekambru, trwał od 2,6 mld do 570 mln lat temu
 
AMFISBENprzedstawiciel podrzędu gadów łuskonośnych, prowadzących podziemny tryb życia; zwitnik, obrączkowiec, amfisbena
 
AMICYCJAdawniej: przyjaźń
 
AMOFOSKA sztuczny nawóz mineralny wieloskładnikowy: azot, fosfor i potas
 
ANTIHALO(nieodmienne) - warstwa przeciwodblaskowa podłoża fotografii
 
ANTREJKAw gwarze poznańskiej = przedpokój, ganek
 
APLEGIERw ogrodnictwie: odkład, sadzonka powstała przez ukorzenienie bocznego pędu; ablegier;
 
ARAPAIMAryba słodkowodna z rodziny kostnojęzykowych
 
ARDITIoddziały ochotnicze w armii włoskiej podczas I wojny światowej, przeznaczone do zadań specjalnych
 
ASTRAGALpółwypukły ornament architektoniczny złożony z naprzemiennie ułożonych pałeczek i krążków;
 
AUGMENTgramatyczny prefiks e charakteryzujący formacje czasu przeszłego w szeregu starych języków indoeuropejskich
 
AUKUBAniski krzew Dalekiego Wschodu o zimotrwałych liściach
 
AUSWEISauswajs, zaświadczenie o zatrudnieniu wydawane Polakom przez okupantów niemieckich
 
BACHMAT nieduży, bardzo wytrzymały koń wierzchowy, używany dawniej przez jazdę tatarską i polską
 
BADANgarbnik wyodrębniony z bergemii, rośliny występującej na wyżynach Azji Środkowej
 
BAJERYTminerał, wodorotlenek glinu
 
BAKCHEJw poezji antycznej stopa wierszowa składająca się z jednej sylaby krótkiej i dwóch długich
 
BAKLAWA ciasto z masą migdałową ropowszechnione w krajach bałkańskich
 
BAŁAKAĆregionalnie: gadać, opowiadać, gawędzić, zwłaszcza w gwarze lwowskiej
 
BALISTYTproch bezdymny, opracowany w roku 1888 przez Alfreda Nobla, stosowany jako paliwo rakietowe, proch artyleryjski itp.
 
BALONFOKtrójkątny, silnie wypukły żagiel na statkach sportowych, zastępuje fok
 
BANDOLETpas skórzany przewieszony przez ramię, używany przez jazdę w XVII i XVIII wieku do zawieszania na nim lekkiej broni palnej;
 
BANKROFTKanadyjska odmiana jabłoni - zimowe owoce z karminowym rumieńcem
 
BARBARIAbrak kultury, prymitywizm
 
BARKÓWKApióro na skrzydle ptaka leżące bezpośrednio w pobliżu tułowia
 
BAROBUSpojazd samochodowy odpowiednio wyposażony, umożliwiający doraźne wydawanie posiłków, dań barowych, napojów; barowóz
 
BARONETangielski tytuł szlachecki, niższy od barona, dziedziczny w linii męskiej
 
BAROWÓZinaczej barobus, pojazd samochodowy wyposażony w urządzenia barowe
 
BASETORNnieco większa odmiana klarnetu altowego; basethorn, rożek basetowy, rożek basowy
 
BEGUINEpowolny taniec ludowy z Martyniki, należący obecnie do kanonu tańca towarzyskiego. W żargonie polskich muzyków taniec ten zwany jest powszechnie beginką.
 
BEKMANIAroślina pastewna z rodziny traw, występująca w Europie, zachodniej Syberii i na Kaukazi
 
BELUARDAruchoma wieża oblężnicza
 
BERAJTERdawniej, osoba ujeżdżająca konie wierzchowe, nauczyciel jazdy konnej
 
BEWATRONcykliczny akcelerator cząstek naładowanych; kosmotron; synchrotron protonowy
 
BILBILptak śpiewający z rzędu wróblowych
 
BLEKAUTwygaszenie świateł na scenie w celu oddzielenia od siebie scen sztuki
 
BLIKOWAĆsilnie odbijać światło w kierunku obiektywu aparatu lub kamery
 
BLIZZARDgwałtowny, zimny wiatr północno-zachodni w Ameryce Północnej
 
BLUETKAdrobny utwór sceniczny popularny w drugiej połowie XIX w., fraszka jednoaktowa
 
BOGHEADrodzaj węgla powstałego ze szczątków roślin wodnych; boghed
 
BOGUWOLAptak wróblowaty, owadożerny, charakteryzujący się barwnym upierzeniem, żyjący w lasach podzwrotnikowych półkuli wschodniej; wilga
 
BOKOCHÓDrodzaj pająka z rodziny ukośnikowatych
 
BOLDYNAalkaloid z liści - składnik preparedu boldine
 
BOTFORTdawniej: but przeznaczony do konnej jazdy
 
BRACEROkontraktowy robotnik meksykański, pracujący zwykle w USA
 
BRAKTEATśredniowieczna moneta wybita jednostronnie z cienkiej blaszki na miękkiej podkładce
 
BRODIAGAwłóczęga, obieżyświat, łazik; bradziaga; bradiaga
 
BRYFOKprostokątny lub traezowy żagiel rejowy podnoszony na fokmaszcie szkunera
 
BUMAŻKAzdrobnienie od: bumaga (papier urzędowy, dokument)
 
BUSCOPANlek ziołowy rozkurczający mięśnie gładkie
Słowo zostało usunięte z OSPS
 
BUSZBOKantylopa afrykańska; zamieszkuje lasy na południe od Sahary
 
CAIRN cairn terrier, jedna z ras psów, należąca do grupy terierów, zaklasyfikowana do sekcji terierów krótkonożnych
 
CARDOXurządzenie do bezpiecznego urabiania węgla w warunkach grożących wybuchem
 
CASHEWorzech nerkowca (nanercza zachodniego)
 
CEGLARKAmaszyna do produkcji cegieł
 
CEKROPKAdrzewo z rodziny morwowatych; cekropia; drążnia
 
CENTRYFUGAprzestarzale: wirówka
 
CERATONIAszarańczyn strąkowy, gatunek zimozielonego drzewa należący do rodziny bobowatych. Występuje dziko i w uprawie w regionie śródziemnomorskim. Strąki nazywane są chlebem świętojańskim.
 
CEREUSroślina z rodziny kaktusowatych rosnąca na pustynnych terenach Meksyku i Półwyspu Kalifornijskiego; pałczak, otąg
 
CERTÓWKArodzaj sieci zastawianej do połowu cert
 
CHARGOTpotocznie: gardłowy, chrypliwy dźwięk, głos; charkot, charchot
 
CHARŁAĆbyć przez dłuższy czas słabym, mizernym, cierpiącym, chorowitym; cherlać
 
CHIRAGRAaretretyzm powodujący bóle i zniekształcenie stawów palców dłoni
 
CHIWIANdrzewo z rodziny biegunecznikowatych; przetrwał; ajlant; bożodrzew; ailant
 
CHUDEUSZpotocznie: człowiek chudy, wynędzniały; chudzielec, chudziak, chudzina
 
CICISBEO(z włoskiego) - przyjaciel domu adorujący panią domu, mający w stosunku do niej dwuznaczne zamiary
 
CLADUSjednostka klasyfikacyjna w systematyce organizmów
 
COMEBACKtriumfalny powrót do życia publicznego, odzyskanie popularności po okresie zapomnienia;
 
CUMBIArytmiczna muzyka z Kolumbii, również taniec do tej muzyki
 
CURACAOlikier pomarańczowy o zawartości ok. 40% alkoholu
 
CYZELERczłowiek rzeźbiący w metalu; cyzelator
 
CZEPIGArączka pługa konnego; ptak zamieszkujący w Afryce
 
CZICZEWAjęzyk z rodziny bantu używany w południowo-środkowej Afryce
 
CZUBRICA(z bułgarskiego) - przyprawa uzyskiwana z cząbru górskiego, charakterystyczna dla kuchni bułgarskiej. Czubricy używa się głównie do zup, mięs, fasoli i serów, a także do kanapek.
 
DEBEŚCIAKpotocznie, żartobliwie: ktoś, kto jest najlepszy w czymś, mistrz
 
DEESIS(nieodmienne) motyw związany z ikonografią chrześcijańską, polegajacy na trójczęściowym obrazowaniu osób świętych - centralną postacią jest Chrystus, obok Maryja, a następnie Jan Chrzciciel.
 
DEJDWUDpodwodna część statku; dejwud
 
DEWADASItancerka hinduska wykonująca religijne tańce
 
DEZABILswobodny strój domowy poranny lub nocny; niekompletne ubranie, strój negliżowy
 
DIAPAUZAu stawonogów (głównie owadów): okresowe zwolnienie procesów rozwojowych organizmu, będące formą przystosowania do przetrwania niekorzystnych warunków środowiska, np. suszy, chłodów
 
DIATRYBAprzemówienie albo utwór literacki wyrażające protest lub krytykę
 
DIDGERIDOOinstrument dęty australijskich aborygenów; didjeridoo
 
DIGAMBARAprzedstawiciel jednego z dwóch głównych (obok śwetambarów) kierunków w łonie dźinizmu
 
DILDOsztuczny członek służący do masturbacji
 
DIPAWALIhinduskie święto ku czci bogini Lakszmi; diwali
 
DIPTEROStyp świątyni w starożytnej Grecji, której naos otaczała dwurzędowa kolumnada
 
DIUSZESAodmiana gruszy o zielonożółtych, soczystych owocach
 
DOLCIANdulcian, dulcino - instrument muzyczny, prototyp fagotu
 
DOLERYTskała magmowa o składzie bazaltu, lecz gruboziarnista
 
DOTCOMw żargonie informatycznym: firma internetowa
 
DRAKKARwojenny żaglowiosłowiec Wikingów z III-XI w.; bezpokładowy z jednym masztem rejowym
 
DRAPARNIAscenariusz filmowy
 
DREHBUCHurządzenie stosowane w fabryce papieru do drapania filcu
 
DRESIARAprzedstawicielka subkultury młodzieżowej, młoda dziewczyna nosząca dres jako ubranie codzienne, charakteryzująca się zaczepnym, agresywnym zachowaniem, często popełniająca drobne lub poważniejsze przestępstwa
 
DROPSZOTw tenisie - uderzenie piłki od dołu skracające jej lot
 
DRYGUŚdryguś zmienny - gatunek pająka z rodziny skakunowatych
 
DRZEWIGAowad z rodziny drzewigowatych, pasożytujący w stadium larwalnym w czerwiu pszczelim
 
DUNGIJAjednomasztowy statek wodny z trójkątnym żaglem używany w starożytnych Indiach
 
DUUMWIRATwspólne rządy dwóch osób
 
DWUKONKAdorożka dwukonna
 
DWUOKSANorganiczny związek chemiczny w postaci bezbarwnej, oleistej cieczy; dioksan, dwutlenek dwuetylenu
 
DYFTONGpołączenie dwu samogłosek w jednej sylabie
 
DYPTAMbylina z rodziny rutowatych
 
DYSFORIAuczucie przygnębienia, złe samopoczucie, reagowanie rozdrażnieniem
 
DZIERŻAKcepisko - dłuższa część cepa, trzymana w ręku przy młóceniu
 
DZIWOŻONAw mitologii słowiańskiej: złośliwa boginka, nieprzychylna ludziom
 
DZONGKHAjęzyk urzędowy Bhutanu
 
EGOFONIAcharakterystyczne nosowe brzmienie głosu chorego, występujące np. przy zapaleniu płuc
 
EGOTYKczłowiek, którego cechuje egotyzm, przesadnie zajmujący się własną osobą
 
EJDETYKczłowiek zdolny do przeżywania wyobrażeń w sposób niezwykle wyrazisty
 
EKRONITAmieszkaniec Ekronu, miasta biblijnego
 
EKSZAPAŚNIKbyły zapaśnik
 
EMISKOPprzyrząd do pomiaru wielkości emisji światła, stosowany głównie w optoelektronice
 
EMPLOIzawodowa specjalność aktora, np. amant;
 
ENKAUSTAdzieło wykonane techniką enkaustyki, antycznej techniki malarskiej polegającej na stosowaniu jako spoiwa wosku pszczelego i nakładaniu farb na gorąco
 
ENZOOTIAwystępowanie zachorowań na daną chorobę zakaźną, wśród zwierząt na danym terenie, na stałym zwiększonym poziomie
 
EPENDYMArodzaj tkanki glejowej w formie nabłonka (z pojedynczej warstwy komórek); wyścieła komory mózgowe i kanał środkowego rdzenia kręgowego
 
EPILACJAdepilacja; usuwanie owłosinia w celach leczniczych bądź kosmetycznych
 
ERGOGRAFprzyrząd do graficznego zapisu pracy mięśni
 
ESHAELKAmotocykl marki SHL
Słowo zostało usunięte z OSPS
 
ESPLANADAszeroka ulica z aleją spacerową, promenada. Pierwotnie była to niezabudowana przestrzeń przed fortyfikacjami, najczęściej pas pomiędzy miastem a twierdzą, dający doskonałą widoczność i możliwość prowadzenia ostrzału
 
ESTUARIUMposzerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich
 
ETNARCHAtytuł nadawany przez władców krajów hellenistycznych i przez Rzym władcom krain zależnych
 
FAGOSOMwakuola powstająca okresowo w komórce w przebiegu fagocytozy lub pinocytozy, przyczyniająca się do trawienia i zużytkowania substancji wchłoniętych do komórki
 
FAJFOKLOKprzyjęcie popołudniowe, odbywające się zwykle o godzinie piątej; fajf; five o'clock
 
FALOWNIKurządzenie do przetwarzania prądu elektrycznego
 
FARSIDŁOpotocznie licha farsa
 
FASSAITminerał, glinokrzemian wapnia, magnezu i żelaza
 
FEREZJAobszerny płaszcz męski pochodzenia wschodniego, noszony w Polsce w XVI i XVII wieku
 
FIDYBUSprzestarzale: cienkie drewienko lub zwitek papieru do zapalania fajki, papierosa, cygara
 
FILDEKOSrodzaj przędzy bawełnianej
 
FILODIUMliść o płaskim ogonku i zanikłej blaszce liściowej
 
FILOKSERAowad z nadrodziny mszyc; winiec
 
FILUNGpłycina, ramiak, filunek; w stolarstwie: płaszczyzna otoczona wypukłą listwą
 
FISTUŁAinstrument muzyczny, piszczałka organowa o wysokim brzmieniu, także przetoka; owrzodzenie w postaci kanału łączącego różne jamy ciała z powierzchnią
 
FIZETYNAbarwnik z grupy flawonów, używany do barwienia wełny i skór
 
FLEROWpierwiastek chemiczny o symbolu Fl
 
FLIGELdawniej: skrzydło okienne lub listewka do zawieszenia półki na ścianie; dawniej: fligel-adiutant - oficer pełniący służbę u boku panującego
 
FLOGISTONw alchemii: hipotetyczna substancja palna, której istnieniem tłumaczono procesy spalania i utleniania
 
FOKKERholederski samolot marki Fokker
Słowo zostało usunięte z OSPS
 
FONTINAłagodny włoski ser owczy, żółty, o maleńkich oczkach i jasnobrązowej skórce
 
FORLUKprzedni luk na statku
 
FORMIARZ giser, wyrabiający formy na odlewy
 
FREIHERR(z niemieckiego) najniższy i jeden z najstarszych niemieckich tytułów arystokratycznych odpowiadający baronowi, niższy od grafa (hrabiego).
 
FRIMAIREtrzeci miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym - od 21-23 XI do 20-22 XII
 
FRULLATOtechnika gry stosowana na niektórych instrumentach dętych (najczęściej na flecie) dająca efekt zbliżony do tremolo, ale wykonywana na nieprzerywanym dźwięku i bez zmiany jego wysokości.
 
FULMENITkruszący materiał wybuchowy, stosowany w górnictwie węglowym
 
GAGMANpracownik wytwórni filmowej specjalizujący się w tworzeniu gagów
 
GALAGOmałpiatki afrykańskie o długim ogonie. Charakteryzują się długim ogonem i nocnym trybem życia.
 
GANASZEpłaskie, półokrągłe kości czaszki konia
 
GANDYSTAzwolennik programu walki politycznej o niepodległość Indii, sformułowanego przez M.Gandiego
 
GERYDONmały, narożnikowy stolik o jednej nodze, na drobiazgi, kwiaty itp.
 
GHULw wierzeniach przedmuzułmańskiej Arabii: zły duch, demon, zwykle rodzaju żeńskiego, pojawiający się pod postacią zwierząt (głównie hien), potworów lub wiedźm
 
GLIPTALbezbarwna żywica błonotwórcza z grupy poliestrów wykorzystywana do wyrobu lakierów
 
GLORIOZApnącze z rodziny liliowatych, występujące w rejonach międzyzwrotnikowych Afryki i Azji oraz na Madagaskarze
 
GRABISKOdługi trzonek, na którym osadzone są grabie
 
GRAFIOZAchoroba wiązu, po raz pierwszy zidentyfikowana w Holandii w 1920 roku
 
GRĄŻYCAnazwa kaczki nurkującej dla zdobycia pokarmu, np. czernica, edredon
 
GRINOKITminerał, siarczek kadmu
 
GRUPENSEKSpotocznie o seksie grupowym
 
GRUPOIDzbiór z jednym działaniem określonym na elementach tego zbioru, tzn., że każdej uporządkowanej parze elementów tego zbioru przyporządkowany jest jednoznacznie pewien element tego zbioru
 
GUDŁAJobraźliwe określenie Żyda
 
HALIFAKSłyżwa z zaokrąglonym czubem - nazwa wywodzi się od miasta w Kanadzie
 
HALOIZYTminerał, uwodniony krzemian glinu; glageryt
 
HEKELFONdęty instrument muzyczny, rodzaj barytonowego oboju
 
HERBATNIprzymiotnik od słowa herbata; róża herbatnia
 
HIERODULAw starożytnej Grecji niewolnica przeznaczona do służby świątynnej, szczególnie w świątynii Afrodyty
 
HIGHBROW(nieodmienne) intelektualista pogardliwie odnoszący się do kultury masowej
 
HIKIKOMORIciągłe siedzenie w domu i zerwanie kontaktów ze społeczeństwem
 
HILLMANsamochód marki Hillman (brytyjska marka samochodów powstała na początku XX wieku, zniknęła z rynku w 1977 roku)
Słowo zostało usunięte z OSPS
 
HIPERGOLpaliwo rakietowe reagujące przez samo zetknięcie się z utleniaczem
 
HIPERYZMbłędna forma językowa uważana przez mówiącego lub piszącego za poprawną
 
HIPURYTkopalny małż o asymetrycznej muszli, skałotwórczy, żyjący gromadnie w ciepłych morzach w okresie górnej kredy
 
HOLLINAstalowa lina używana na traulerze do ciągnięcia sieci po dnie morza; lina holownicza
 
HOŁOBLAw zaprzęgu jednokonnym dyszel połączony z chomątem
 
HOMARZECgatunek skorupiaka z rodziny homarów
 
HURDYCJAw średniowiecznych budowlach obronnych: drewniana galeria na zewnątrz murów, z której miotano pociski i wylewano na atakujących wrzące ciecze przez otwory w podłodze
 
HYDATODAtwór na liściach służący do wydalania nadmiaru wody
 
ICHTYSsłowo, którego 6 liter stanowi skrót chrześcijańskiego wyznania wiary (Iesous Christos Theou Yios Soter - Jezus Chrystus Syn Boga Zbawiciel)
 
IDYLLIKautor sielanek; idyllista
 
IHAHAwyraz naśladujący głos konia
 
IKSIKSELKApotocznie: odzież, bielizna o rozmiarze XXL
 
IMPETYKosoba wybuchowa, gwałtowna; raptus, pasjonat
 
INKRUSTATORartysta wykonujący inkrustacje (pokrywaniu przedmiotu powierzchnią np. ze złota lub kości słoniowej)
 
IRYJSKIrzadko: związany z Irlandią; irlandzki
 
IZOMALTmałokaloryczny środek słodzący
 
JACZEJKAdawniej w ZSRR: podstawowa komórka partii komunistycznej
 
JAKUBKAlinka z grubymi węzłami umieszczonymi w równych odstępach, służąca zwykle do wspinania się z łodzi na statek
 
JAPONKAplastikowy lub gumowy sandał noszony na bosą stopę, trzymający się na dwóch paskach przechodzących między palcami
 
JAREŃSKIprzymiotnik od: Jaren (siedziba rządu Republiki Nauru)
 
JASMONnienasycony keton, bezbarwna ciecz o zapachu jaśminu występująca w niektórych roślinnych olejkach eterycznych, otrzymywana także syntetycznie, używana w przemyśle perfumeryjnym
 
JEBUDUwulgarny wyraz oddający głośny upadek, uderzenie; łubudu
 
JOGACZARwyznawca hinduskiej szkoły fiozoficznej utworzonej na gruncie buddyzmu
 
JUŻAKrasa psów owczarskich; owczarek południoworosyjski
 
JURGIELTdawniej: roczne wynagrodzenie dowódców wojskowych i niektórych urzędników; roczny żołd;
 
JURODIWYJosoba nawiedzona albo udająca taką, mająca według ludzi przesądnych dar jasnowidzenia lub przepowiadania
 
KADARYTAprzedstawiciel lub zwolennik szkoły teologicznej w islamie, uznającej że czyny człowieka są wynikiem jego wolnej woli
 
KAKEMONOjapoński obraz lub napis kaligraficzny na rolce jedwabiu albo papieru, ze sznurkiem do zawieszania na górnej krawędzi i drążkiem obciążającym na dolnej
 
KALOMELminerał i związek chemiczny
 
KAMBIUMwarstwa komórek łodygi, pnia i korzenia drzew i krzewów; miazga łykodrzewna
 
KAMBRYKpłótno bawełniane podobne do batystu, używane do wyrobu podszewek
 
KANAANIniemiecka rasa kotów krótkowłosych
 
KANTYLENAmelodia o charakterze lirycznym
 
KAPEWU[czytaj: kapeWU] słowo potoczne, używane w formie pytania, znaczące tyle co: rozumiesz? kapujesz?
 
KARDYFgatunek angielskiego węgla kamiennego charakteryzujący się wysoko kalorycznością i łatwopalnością
 
KASACZEKzdrobnienie od kasak - luźna bluzka damska zapinana od tyłu lub kurtka noszona przez dżokejów
 
KATOLpogardliwie: katolik; papista
 
KAULERPAglon z typu zielenic; pełzatka
 
KAUSZAmetalowa ramka w kształcie pierścienia, usztywniająca i chroniąca pętlę na końcu liny przed zgnieceniem; sercówka, chomątko
 
KCYŃSKIprzymiotnik pochodzący od nazwy miejscowości Kcynia
 
KEDGEREEjednogarnkowa potrawka z wędzonej ryby i ryżu wywodząca się z Indii, a rozpropagowana w Anglii
 
KELYFITodmiana węgla kamiennego
 
KERAMZYTOBETONmateriał budowlany o dobrych właściwościach odpornych na temperaturę, wilgoć itp.
 
KERYGMATw pierwotnym chrześcijaństwie: orędzie o śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa i o znaczeniu tych wydarzeń, głoszone jako Dobra Nowina i apel o nawrócenie
 
KIDSBANDdziecięcy zespół wokalny wykonujący muzykę pop
 
KIECCZYNApotocznie: licha sukienka, kiecka
 
KIGELIAdrzewo z rodziny bignoniowatych; drzewo kiełbasiane
 
KIMBERLITmagmowa skała głębinowa z rodziny perydotytu, zawierająca diamenty
 
KINDERBALbal, zabawa dla dzieci
 
KLABZDRAgwarowo: tęga, zaniedbana kobieta
 
KNIFOFIAroślina z rodziny liliowatych; wstydlin
 
KOKSAGIZ(z tureckiego kok-sagyz) gatunek mniszka z rodziny złożonych, występujący w górach Tienszan, niekiedy uprawiany dla pozyskiwania kauczuku występującego w jego soku mlecznym
 
KOMENSALorganizm pozostający w symbiozie z innym organizmem
 
KOMIĘGAłódź wydrążona z wielkiej kłody drzewa do jednorazowego spływu z biegiem rzeki
 
KONDOMATautomat do sprzedaży prezerwatyw
 
KONKLAWEzgromadzenie kardynałów dokonujące wyboru nowego papieża
 
KONTYSTApracownik księgowości zapisujący operacje finansowe na kontach
 
KOPROLITskamieniały ekstrement zwierząt kopalnych, składający się głównie z fosforanów
 
KOSTOTOMprzyrząd chirurgiczny w postaci mocnych metalowych nożyc o krótkich ostrzach do przecinania żeber i innych cienkich kości
 
KOWERKOTgęsta tkanina wełniana, półwełniana lub bawełniana, o splocie skośnym rządkowym lub pochodnym od atłasowego 5-nitkowego
 
KRÓCICApistolet o krótkiej lufie i małej donośności, używany w XVII i XVIII wieku
 
KRECHTAĆo krektunach: wydawać urywany, pojedynczy ton w okresie toków; krektać
 
KSOANONwczesnoarchaiczna rzeźba grecka o przeznaczeniu kultowym
 
KSYLOFAGgatunek saproksyliczny odżywiający się drewnem (głównie owady - termity, niektóre kornikowate). Ksylofagi najliczniej występują w lasach, zwłaszcza lasach naturalnych. Należą do nich groźne szkodniki drzew.
 
KUPRORstop miedzi z aluminium służący do wyrobu sztucznej biżuterii
 
LABLABroślina zielna z rodziny bobowatych; fasolnik egipski; lobia
 
ŁABUNIECprzedstawiciel rodziny drapieżnych owadów z rodziny kosarzy
 
LAJZERłajza, włóczęga
 
LAKKOLITlakolit - intruzja zgodna, jedna z form zjawisk plutonicznych związanych z intruzją (wdzieraniem się magmy w skorupę ziemską i nieprzedostaniem się jej na powierzchnię). Lakkolit ma kształt bochenka, soczewki lub grzyba.
 
LANDGRAFtytuł niemieckich feudałów; do 1806 roku udzielny władca terytorialny w Turyngii i Hesji
 
LANGSKIPwiosłowo-żaglowy okręt skandynawski używany w średniowieczu przez Wikingów
 
LAUDESlauda; modlitwa pochwalna odmawiana o wschodzie słońca
 
LEDERHOSEskórzane spodnie na szelkach noszone w Bawarii i Tyrolu
 
LEŻNIAdrewniana belka, na której się opiera więźba dachowa; murłata; namurnica; namur
 
LENICJAosłabienie artykulacyjno-akustyczne danego dźwięku
 
LEWANTpolski statek towarowy
 
LIBACYJKAzdrobnienie od libacja: popijawa, biba, bibka, hulanka, uczta pijacka
 
LICEISTAprzestarzale: uczeń liceum
 
LIKLINAlinka roślinna, którą są obszyte krawędzie żagli w celu ich wzmocnienia
 
ŚILPAŚASTRAsilpasiastra, indyjski tekst zawierający reguły tworzenia dzieł plastycznych i architektonicznych
 
LITERAKszary, skorupiasty porost, mający czarne owocniki, przypominające hieroglify; pismak
 
LLANERO[czytaj: janero lub ljanero] konny pastuch na stepach Kolumbii i Wenezueli
 
LOLwykrzyknik używany do wyrażenia śmiechu, rozbawienia
 
LOMBRgra w karty rozpowszechniona w XVII w., jeden z prototypów brydża
 
ŻELOPISdługopis z wkładem żelowym
 
LUCJANrodzaj ryb z rodziny lucjanowatych; Lutjanus
 
MAHAJUGAw kosmologii indyjskiej: pełen cykl czterech jug; ćaturjuga
 
MAKARTmakartowski kwiat, bukiet; zasuszony, barwiony kwiat lub bukiet kwiatów i traw
 
MAKSURAmiejsce w meczecie przeznaczone dla władcy
 
MARATTIdzianina osnowowa przypominająca milanez, odznaczająca się dużą rozciągliwością, o niespadających oczkach; używana na kostiumy kąpielowe i bieliznę damską.
 
MAZHABszkoła klasyczna prawa muzułmańskiego
 
MENDELmiara liczbowa, piętnaście sztuk, czwarta część kopy, stosowana głównie na wsi
 
MENDELEWpromieniotwórczy pierwiastek chemiczny o symbolu Md, niewystępujący w stanie naturalnym w przyrodzie
 
MESZUGEczłowiek niespełna rozumu
 
MEURSAULT[czytaj: merSO] burgundzkie wino o lekko słodkim smaku
 
MEZOSKAFstatek głębinowy, używany głównie do celów naukowo-badawczych
 
MIGNONstopień czcionki równy siedmiu punktom typograficznym (2,632 mm); kolonel
 
MIKOŁAJosoba przebrana za Świętego Mikołaja
 
MINETTAżyłowa skała magmowa z grupy lamprofirów
 
MIRCENorganiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nienasyconych, składnik olejków eterycznych
 
MŁOTOWIERTARKAelektronarzędzie przeznaczone głównie do wiercenia otworów w betonie, kamieniu, marmurze itp.
 
MODERNAśrodowiskowo o modernizmie
 
MODYSTAosoba zajmująca się wyrobem i sprzedażą ubiorów lub kapeluszy damskich; modniarz
 
MOFETAchłodny wyziew gazów wulkanicznych, złożony głównie z dwutlenku węgla, występujący na terenach wulkanicznych i powulkanicznych
 
MONTEJUSciśnieniowy aparat do okresowego przetłaczania cieczy
 
MOTOWĄZrodzaj sieci do połowu węgorzy i innych ryb dennych - długi sznur połączony z całym szeregiem sznurów opatrzonych haczykami
 
MROZOWISKOinaczej zmrozowisko, mała polanka śródleśna, w której nocą powstają przymrozki
 
MSZYWIOŁbezkręgowiec, o ciele w zwapniałej pochewce, żyjący w dużych koloniach w morzach lub wodach słodkich
 
MUCHARSKIprzymiotnik pochodzący od nazwy miejscowości Mucharz, leżącej w Małopolsce, w powiecie wadowickim
 
MUKARNASw architekturze muzułmańskiej motyw dekoracyjno-konstrukcyjny
 
MYŁKUSsamiec zwierzyny płowej z nieprawidłowo rozwiniętym porożem
 
MYSZOWÓRinaczej tafa, wiewiórka workowata - drapieżny torbacz żyjący w Australii
 
NACHURssak z rodziny krętorogich, zamieszkujący wysokogórskie rejony Himalajów
 
NAHUAjęzyk aztecki
 
NAJĄDRZEczęść męskiego narządu rozrodczego, przylegająca do górnej części jądra
 
NARTEKSdługi, wąski przedsionek w kościele
 
NARZYNKAnarzędzie ręczne, skrawające, służące do nacinania lub wykańczania gwintów
 
NATUFSKInatufska kultura - kultura mezolitu występująca na terenach Bliskiego Wschodu
 
NICDOBREGO(nieodmienne) - nicpoń
 
NIEŚPLIKmałe drzewo lub krzew z rodziny różowatych, o jadalnych owocach, występujące od Himalajów po Malezję; niesplik; miszpelnik; groniweł
 
NIEŻŁOPnieżłop nakwietny - gatunek owada z rodziny bzygowatych
 
NIEOGARpotocznie: osoba mało rozumna lub niezdarna
 
NIŻBIKmuchówka z rodziny łowikowatych
 
NOŻOZĄBssak drapieżny z epok plioceńskiej i plejstoceńskiej, mający olbrzymie kły
 
NUŻENIECroztocz, pasożyt torebek włosowych i gruczołów łojowych ssaków
 
OBIEGNIKinaczej grupetto, ozdobnik; szybkie opisanie dźwięku jego górną i dolną sekundą
 
OBSŁONKAosłonka, pokrywka, przykrycie
 
ODMULINAosad, namuł usunięty z kotła parowozowego w czasie odmulania
 
ODZIEREK(zwykle używane w liczbie mnogiej - odzierki) - odpadki powstające przy mizdrowaniu skór w garbarni
 
OKSEFTdawna miara objętości cieczy od 200 do 400 litrów
 
OLIBANUMżywica pozyskiwana z drzew rodzaju kadzidła rosnących na półpustyniach i obrzeżach pustyń północno-wschodniej Afryki, używana w produkcji kadzidła i perfum.
 
OOLONG[czytaj: ulong] chińska herbata półfermentowana o dużej zawartości taniny i niewielkiej ilości kofeiny; ulung
 
ORIFLAMAchorągiew, sztandar, znaki, będące symbolem oddania sprawie
 
OSSOBUCO(nieodmienne - z włoskiego) - potrawa mediolańska - kolanko cielęce w sosie z wina z pomidorami
 
OSTINATOwyrazisty motyw powtarzający się w utworze wielokrotnie
 
OSTREWKAsłup z żerdkami, na których układa się i suszy siano; ostew, ostrew, ostwica, suszak
 
OSZASTdeska boczna z pnia drewna, z jednej strony płaska, z drugiej zaokrąglona
 
OTUŁEKrodzaj z rodziny otułkowatych
 
OTUNITminerał, uwodniony fosforan uranylo-wapniowy, silnie promieniotwórczy; autunit
 
PAKARANAjedyny przedstawiciel gryzoni z rodziny o tej samej nazwie, zasiedlający wilgotne lasy tropikalne na wschodnich terenach południowoamerykańskich wyżyn
 
PÓŁKOKSrodzaj paliwa uzyskiwanego w procesie wytlewania węgli lub torfów
 
PANAMAKSstatek, którego wielkość wraz z ładunkiem pozwala na przepłynięcie przez system śluz Kanału Panamskiego
 
PARADURostra, bakteryjna choroba zakaźna wywołana przez jedną z trzech rodzajów pałeczki salmonelli; paratyfus; dur rzekomy
 
PAREGRAuboczna, drobna twórczość literacka danego autora, niezaliczana do jego twórczości podstawowej
 
PASIWUMstrona bierna w odmianie czasownika
 
PAWIMENTpodłoga, posadzka, zwłaszcza mozaikowa
 
PEGMATYTgrubokrystaliczny zespół mineralny występujący w magmowych skałach głębinowych i w skałach metamorficznych
 
PERFECTpotocznie: idealnie, znakomicie, świetnie, w stopniu doskonałym; perfekt
 
PETRELptak morski z rzędu rurkonosych; fulmar
 
PIDŻAKprzestarzale: kurtka, marynarka
 
PIŚMICApiśmica okółkóweczka - gatunek motyla z rodziny zwójkowatych
 
PIMELEAwiecznie zielony krzew zdobny z rodziny wawrzynowatych
 
PIRYDYNAzwiązek heterocykliczny; azyna
 
PŁACIWOrzadko: płaca, zarobek
Słowo zostało usunięte z OSPS
 
PLEREZAfryzura męska, w której długie włosy, zaczesane do tyłu, zakrywają kark
 
PLESSYTdrobnokrystaliczna mieszanina różnych odmian żelaza niklonośnego, występująca w meteorytach żelaznych
 
PLEUSTONogół gatunków roślin i zwierząt pływających na powierzchni wód, głównie jezior
 
POBIJAKrodzaj młota dwuręcznego służącego do prostowania blachy
 
PODKUREKposiłek jedzony przed snem
 
PODŻYŁYprzestarzałe: będący w podeszłym wieku, mający wiele lat; podstarzały
 
PODNAWKAryba okoniokształtna z pierwszą płetwą grzbietową przekształconą w leżącą na głowie przyssawkę; remora
 
PODROZJAZDNICApodkład kolejowy ułożony pod rozjazdem
 
PODWÓJCIdawniej: zastępca, pomocnik wójta
 
POETESSAprzestarzale - poetka
 
POKUNAsztuczna sadzawka pełniąca rolę zbiornika wodnego, będąca też miejscem rytualnych ablucji, budowana przy klasztorach cejlońskich buddystów
 
PONOR(z języka serbskiego) - wchłon , na obszarach krasowych, miejsce gdzie wody strumieni, potoków czy rzek wpływają pod powierzchnię terenu. Forma terenu właściwa obszarom krasowym, mająca postać otworu lub korytarza wydrążonego przez wodę. Miejsce wpływu wód krasowych w podziemne korytarze.
 
PORYBLINrodzaj roślin z gromady widłaków
 
POSKOCZposkocz krasny - pająk z rodziny poskoczowatych, prowadzący podziemny tryb życia
 
POWIŚLAKmieszkaniec Powiśla, dzielnicy Warszawy
 
PRAATOMteoretyczny zaczątek wszechświata mający skupiać w sobie całą materię i przestrzeń przed momentem Wielkiego Wybuchu
 
PRASADAMw hinduizmie: pożywienie ofiarowane Bogu, który w zamian udziela błogosławieństwa i oczyszczenia, a także uświęca ów pokarm, który następnie spożywany jest przez wiernego; prasad, prasada
 
PREDELLAczęść ołtarza spoczywająca na mensie, stanowiąca podstawę retabulum
 
PROSTKAprostoliniowy odcinek rury o niezmiennym polu i kształcie przekroju
 
PRZEORZECHwysokie drzewo o jadalnych nasionach i twardym drewnie; hikora; orzesznik
 
PSAMMITokruchowa skała osadowa o wielkości ziaren od 0,01 do 2 milimetrów, np. piasek, piaskowiec
 
PUSHBALLgra zespołowa polegająca na przetaczaniu ogromnej piłki do bramki przeciwnika
 
PUZANEKśledź kaspijski - ryba wędrowna
 
RACEMATsubstancja chemiczna nie wykazująca aktywności optycznej
 
RACHATŁUKUMsłodki wyrób cukierniczy, charakterystyczny dla wielu lokalnych kuchni, głównie z obszaru Półwyspu Bałkańskiego i Bliskiego Wschodu. Jest to tradycyjny smakołyk, zwykle o smaku owocowym i konsystencji galaretki, wyrabiany ze skrobi pszennej lub mąki ziemniaczanej oraz cukru.
 
RADOCHApotocznie: radość, uciecha
 
RAKSZASAzłośliwy, zły demon w kulturze hinduskiej
 
RAPAKIWItyp skały granitowej
 
REFAKCJArabat, rekompensata za towar uszkodzony, opust przy zakupie większej ilości towaru
 
REGOLITzwietrzała skała pokrywająca planety nie posiadające atmosfery
 
RETURKAdawniej bilet powrotny
 
REWIETKAkrótkie widowisko estradowe
 
REZORCYNAzwiązek organiczny z grupy fenoli, wykorzystywany m.in. do syntez barwników
 
RIDBOKrodzaj antylop z rodziny wołowatych
 
RIKSDAGjednoizbowy parlament królestwa Szwecji. Liczy 349 posłów, wybieranych na czteroletnią kadencję.
Słowo zostało usunięte z OSPS
 
ROLLWERKzwijany ornament
 
ROTUŁAdawny poemat o charakterze pieśniowo-elegijnym, o tematyce religijnej lub moralistyczno-dydaktycznej
 
ROZHOWORdawniej, dziś książkowo: rozmowa, gawęda, gwar
 
RYMOPISczłowiek, który układa wiersze
 
SAJMIRItrupia główka (Saimiri sciureus), najmniejszy gatunek małpy szerokonosej zaliczany do rodziny płaksowatych, zamieszkujący lasy tropikalne północnej i środkowej części Ameryki Południowej oraz południowej części Ameryki Środkowej.
 
SAMISENshamisen, trzystrunowy japoński instrument muzyczny przypominający banjo.
 
SASAFRASniskie drzewo z rodziny wawrzynowatych
 
SCIOLTOartykulacja przy grze na instrumentach smyczkowych, polegająca na wydobywaniu kolejnych dźwięków przez szybkie i zdecydowane pociągnięcia całym smyczkiem
 
SCJATYKdawniej: człowiek cierpiący na rwę kulszową (scjatykę)
 
SECONDOw utworach fortepianowych na cztery ręce: partia niższa, basowa, wykonywana przez grającego z lewej strony
 
SEFIRA(dop. lm. SEFIROT) w kabale żydowskiej: każda z dziesięciu emanacji Boga
 
SELFAKTORprzędzarka wózkowa; maszyna do wytwarzania przędzy
 
SERZYSKOzgrubienie od ser
 
SFOSOWIECdziałacz SFOS-u (Stołecznego Funduszu Odbudowy Stolicy)
 
SIBUIspokojne piękno i harmonia
 
SKAJLAJTświetlik; oszklone okno w dachu kabiny lub pokładzie statku
 
SKRĘCAKtłocznik do skręcania
 
SKYLIGHTskajlajt; oszklone okno w dachu kabiny lub pokładzie statku
 
SLABINGciężka walcarka do walcowania wlewków na kęsiska; zgniatacz
 
SMUGACZdodatkowy ładunek pocisku artyleryjskiego, powodujący powstanie smugi świetlnej za wystrzelonym pociskiem
 
SNOWPARKmiejsce przeznaczone do uprawiania zimowych sportów ekstremalnych dla snowboardzistów oraz narciarzy
 
SOCCERnazwa europejskiej piłki nożnej używana w krajach anglosaskich, głównie USA, dla odróżnienia od futbolu amerykańskiego
 
SOLFUGAciepłolubny pajęczak o segmentowanym głowotułowiu i odwłoku; owadożerny
 
SOSRĄBspotykana w starych domach wiejskich gruba (zwykle zdobiona) belka stropowa biegnąca wzdłuż całego budynku.
 
SPLĄTEKinaczej protonema, młodociane stadium gametofitu mszaków, powstaje z zarodnika
 
SPRZĘŻAJogół zwierząt pociągowych wykorzystywanych w rolnictwie jako siła pociągowa
 
STRABIZMzez, nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie
 
STRĘTWAwęgorz elektryczny
 
STROBILAczęść ciała tasiemca złożona z członów, na której osadzona jest główka
 
STRZEBLA(Phoxinus), rodzaj ryb z rodziny karpiowatych. Występują w rzekach i wodach stojących Europy oraz północnej i środkowej Azji. W Polsce występują 2 gatunki strzebli (objęte ochroną gatunkową): strzebla potokowa (Phoxinus phoxinus) i większa od niej strzebla przekopowa (Phoxinus percnurus).
 
SUDOKUpopularna liczbowa gra logiczna, wywodząca się z Japonii
 
SUMSKIobwód sumski - jeden z 24 obwodów Ukrainy
 
SUPRESJAprocesy komórkowe prowadzące do zniesienia lub osłabienia skutków mutacji
 
SUROWNIAczęść cukrowni, w której buraki poddawane są wstępnemu przerobowi
 
SUTASZwyrób w postaci sznureczka oplecionego krzyżującymi się skośnie nićmi, używany m.in. do ozdabiania sukien, zasłon, a także jako naszywki przy mundurach
 
SWĘDOSZswędosz pajęczarz - błonkówka z rodziny nasteczników
 
SYNTINAbenzyna syntetyczna otrzymywana z tlenku węgla i wodoru
 
SZLAGONironicznie o szlachcicu jako o kimś niewykształconym, zasiedziałym na wsi
 
SZWUNGpotocznie: zapał, entuzjazm
 
SZYMBORSKIprzymiotnik pochodzący od nazwy dzielnicy Inowrocławia Szymborze, dawnej wsi, miejsca urodzenia Jana Kasprowicza
 
TĘGOSKÓRgrzyby trujący, rosnący w lasach iglastych i liściastych
 
TALWEGlinia najgłębszego koryta będąca podstawą do wytyczenia linii granicznej na rzekach żeglownych
 
TAMADAw Gruzji: gospodarz i mistrz ceremonii uczty
 
TEORBANinstrument strunowy szarpany, rodzaj lutni basowej
 
TERMISILnazwa handlowa szkła krzemowo-borowego używanego do produkcji aparatury chemicznej i medycznej
 
TERPINENcykliczny węglowodór terpenowy, bezbarwna ciecz o zapachu cytrusowym
 
TOKSAFENśrodek owadobójczy, zawierający chlorokamfen; stosowany do zwalczania stonki ziemniaczanej, słodyszka rzepakowego i in.; nieszkodliwy dla pszczół; nisko toksyczny dla człowieka i zwierząt domowych.
 
TOMASYNAuboczny produkt otrzymywany przy produkcji stali o dużej zawartości fosforu, znajdujący zastosowanie jako nawóz sztuczny w rolnictwie
 
TOREROtoreador, torreador, torrero; rzadko: główny uczestnik korridy, zadający bykowi zabójczy cios szpadą; espada, matador
 
TOREUTAArtysta uprawiający toreutykę, sztukę artystycznej obróbki metalu, metaloplastykę
 
TORFNIAKzłoże torfu; obszar pokryty złożami torfu; torfowisko
 
TROMPAnarożne, stożkowate sklepienie złożone z jednego lub kilku łuków
 
TRZYSZCZchrząszcz z rodziny o tej samej nazwie, o długości ciała do 4 cm i jaskrawym ubarwieniu, często z metalicznym połyskiem
 
TUBIASTYmający kształt tuby
 
TUFOIDtuf zmieniony przez metamorfizm
 
TUJOPSISdrzewo iglaste z rodziny cyprysowatych; żywotnikowiec japoński
 
TYBINKAklapa z półtwardej skóry, będąca częścią siodła
 
TYFTYKprzykrycie na konia, najczęściej jedwabne, barwy szkarłatnej, przetykane złotem
 
TYIYN1/100 soma, kirgiskiej jednostki pieniężnej
 
UŻOCKIprzymiotnik od przepływającej przez Ukrainę i Słowację Rzeki Uż.
 
URDZIKroślina górska z rodziny pierwiosnkowatych; jaślinek
 
URWISTEKpojedyncza komórka glonu opleciona strzępkami grzybów, rozsypywana przez porosty w procesie rozmnażania bezpłciowego; soredium
 
UWAROWITminerał z grupy granatów, krzemian wapnia i chromu
 
WAHABITAwyznawca muzułmańskiej doktryny religijnej, która głosi powrót do pierwotnej czystości islamu oraz surowości i prostoty obyczajów
 
WAJANDOTptak należący do rasy kur typu ogólnoużytkowego, wyhodowanej około roku 1870 w Ameryce Południowej
 
WAŃCZOSdeska na klepkę, zwłaszcza do naczyń bednarskich
 
WAPNAMONsztuczny dwuskładnikowy nawóz azotowo-wapniowy, powstający przez zmieszanie chlorku amonowego ze zmielonym węglanem wapniowym
 
WARISTORwarystor; opornik elektryczny, zabezpiecza linie energetyczne przed nadmiernym napięciem
 
WASĄŻEKzdrobnienie od wasąg - czterokołowy powóz podróżny
 
WELBOTłódź okrętowa, wiosłowa lub wiosłowo-żaglowa, zwrotna, szybka, wąska, o ostrym profilu, wąskim dziobie i wąskiej burcie. Termin, dziś już historyczny, pochodzi od angielskiej nazwy whaleboat i oznaczał pierwotnie łódź używaną przez wielorybników w czasie polowań.
 
WELLNESSstyl życia, który ma zapewnić dobre samopoczucie, doprowadzić do harmonii pomiędzy ciałem, duchem i umysłem. Na wellness składa się wszystko, czym ludzie się otaczają, co robią, co konsumują, aby czuć się dobrze. Wellness uwzględnia psychologiczne, emocjonalne, intelektualne, towarzyskie, finansowe i fizyczne potrzeby człowieka.
 
WILLEMITminerał, krzemian cynku; niekiedy stanowi rudę cynku
 
WINYLOBENZENzwiązek aromatyczny z alkenowym łańcuchem bocznym, używany do produkcji polistyrenu i kauczuku syntetycznego; styren
 
WKOLEJNICAurządzenie służące do umieszczania wykolejonych wagonów z powrotem na szynach
 
WNIJŚĆdawniej: wejść
 
WOLFSZPICrasa psa stróżującego; szpic wilczy, szpic wilczasty
 
WOONERFrodzaj ulicy na terenie mieszkaniowym, na której piesi i rowerzyści mają pierwszeństwo wobec pojazdów mechanicznych
 
WPORZOpotocznie: w porządku; OK, okay, okej
 
WSADNICAurządzenie mechaniczne służące do ładowania wsadu oraz wyładowywania koksu
 
WSPIĘGAwspięga chińska, wigna, fasolnik chiński; roślina zielna z rodziny motylkowatych
 
WYCHUCHOLziemnowodny ssak z rodziny kretowatych; desman; chochoł
 
YGGDRASILLw mitologii północnogermańskiej rodzaj drzewa kosmicznego: gigantyczny, wiecznie zielony jesion, obejmujący stworzony świat i utrzymujący go przy życiu.
Słowo zostało usunięte z OSPS
 
ZAMARNIKpożyteczna błonkówka z rodziny gąsieniczników
 
ZAPŁOCIEdaw. miejsce za płotem lub przy płocie
 
ZAWCIĄGbylina lub krzew z rodziny ołownicowatych
 
ZDZIWKOmłodzieżowo: zdziwienie, zaskoczenie
 
ZESPÓRKApręt lub rurka przymocowane między dwiema równoległymi blachami prostopadle do nich, w celu wzmocnienia i usztywnienia konstrukcji.
 
ZGĘZIAŁYw gwarze poznańskiej: zziębnięty, skulony
 
ZGRABKIzgrabione z pola resztki zżętego zboża
 
ZOILniesprawiedliwy, złośliwy krytyk literacki
 
ZOOBENTOSorganizmy zwierzęce żyjące przy dnie morza lub jeziora
 
ZSYPNIAwyrobisko o dużym nachyleniu lub komin do zsypywania urobku na niższy poziom